Gebe kalmadan önce yapılması gerekenler

“Dört çocuk doğurdum, hiç de doktora gitmedim, hepsi de sapasağlam” diyen olduğu gibi uzun yıllar kısırlık tedavisi gören ya da çeşitli rahatsızlıklarla daha karnında iken bebeğini kaybeden bir sürü anne adayı var. Gebe kalmadan önce ne yapılması gerektiği ise çok önemli bir konu.

Kadının, gebe olduğunun farkında olmadan bazı ilaçlar kullanması, röntgen çektirmesi ya da buna benzer bir şey olması bebeğin sağlığını tehlikeye atar. “Bu bebeği istiyoruz ama ya bir şey olmuşsa?” diyerek doktora gidenlerin sayısı hiç de az değil. Kadınların yarısı gebe kaldıklarını sonradan fark ediyor.  Anne adayındaki şeker hastalığı, yanlış kullanılan ilaç ve röntgen çekilmesi bebeğin sakat ya da spastik olmasına yol açıyor. Sağlıklı bir gebeliğin iyi doğum kontrolü ile başladığı önem kazanıyor. Doğum kontrolü bırakılmadan 3 ay önce doktora başvurulması gerekiyor.

Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Numan Bayazıt, gebe kalmadan önce yapılması gerekenleri şöyle anlattı:

Önce anne adayının genel sağlık kontrolü yapılır. Aşırı kilolu olanların kilo vermesi, aşırı zayıf olanların alması önerilir. Varsa sigara ve alkol bırakılır. Ailede genetik bir sorun varsa danışmanlık alınabilir.
 
Gebelikte karşılaşıldığında bebeğe zarar verebilen infeksiyonlara karşı bağışıklık durumu kontrol edilip gerektiğinde aşı yapılır. Kızamıkçık, eğer daha önce geçirilmedi ise suçiçeği ve anne adayı riskli grupta ise (hemşireler gibi) hepatit B bunlardandır. Artık grip aşısını da öneriyoruz. Gebelikten önce veya ilk 3 aydan sonra yapılabilir.
 
Hipertansif anne adayları bir kısım ilaçlarını gebelikte devam edebilirler bazıları ise kesilmelidir ( örn. coversyl, inhibace).
 
Yüksek şeker ilk 3 ayda bebekte anomali riskini arttırır. Şeker hastaları gebe kalmadan önce muhakkak kontrol altına alınmalıdır.
 
Tiroid hastaları ilaçlarına gebelikte de devam edebilirler. İlaç kullananlar, daha önce tiroid hastalığı geçirenler veya yüksek risk altında olanlar ilk üç ayda hipotiroidi açısından taranmalıdır. Gebelikte sıklıkla ilaç dozunun arttırılması gerekmektedir. Aksi halde hipotiroidi bebekte kalıcı etkilere neden olmaktadır. Tiroid testinin bütün gebelerde yapılması ise gereksiz görülmektedir.
 
Gebe kalmayı planlayanların 3 ay önceden günde 400 mikrogram folik asit almaya başlaması gerekir. Bu “nöral tüp defekti” adı verilen baş ve omurgada açılmalarla kendini gösteren (ensefalosel, spina bifida gibi )  anomalilerin azalmasını sağlar. Daha önce böyle doğum yapanlarda doz 4 miligrama çıkılır. Yüksek dozdan fayda görebilecek diğer kişiler şeker hastaları, yakın akrabada nöral tüp defektli doğumu olanlar, ilaç kullanan epilepsi hastalarıdır.